Hidriran organizam bolje reguliše tjelesnu temperaturu. Tokom napora tijelo proizvodi toplotu, a znojenje je glavni mehanizam hlađenja. Bez dovoljno vode, volumen krvi opada, smanjuje se dotok krvi u kožu i raste unutrašnja temperatura tijela, što može dovesti do toplotnog udara.
Pauza za rehidraciju traje tačno tri minute i uvedena je sa ciljem zaštite zdravlja sportista dok se bore za najbolji plasman u najvažnijoj sporednoj stvari na svijetu. I dok pojedinci dovode u pitanje odluku FIFA-e o uvođenju obavezne pauze, poruka je jasna. Hidratacija je važnija od najvažnije sporedne stvari na svijetu.
Zašto je hidratacija toliko važna?
Gubitak od samo 2% tjelesne mase kroz znojenje, drastično smanjuje aerobne sposobnosti, ubrzava umor i povećava rizik od povreda.(1) Upravo zbog toga je FIFA na Svjetskom prvenstvu 2026. godine uvela obavezne pauze za vodu kao pitanje opšteg blagostanja igrača.
Hidratacija je izuzetno važna jer direktno utiče na zdravlje, sigurnost i fizičke performanse sportista. Pozitivni efekti hidratacije:
- Hidriran organizam bolje reguliše tjelesnu temperaturu. Tokom napora tijelo proizvodi toplotu, a znojenje je glavni mehanizam hlađenja. Bez dovoljno vode, volumen krvi opada, smanjuje se dotok krvi u kožu i raste unutrašnja temperatura tijela, što može dovesti do toplotnog udara;
- Hidratacija je važna za očuvanje kognitivnih funkcija: Fudbal zahtijeva konstantan fokus i brzo donošenje odluka. Dehidracija negativno utiče na mozak, smanjuje koncentraciju i usporava vrijeme reakcije u ključnim momentima utakmice;
- Hidratacija sprečavanje nastanak zamora mišića. Sa dehidratacijom se smanjuje volumen raspoložive krvi u mišićima što znači da mišićne ćelije dobijaju znatno manje kiseonika i hranjivih materija, a što dovodi do preranog pada snage mišića.
U konačnici hidratacija je važna za održavanje brzine i preciznosti. Naučne studije u fudbalu potvrđuju da dehidrirani igrači trče znatno manje sprintova visokog intenziteta i prave više tehničkih grešaka pri driblingu ili dodavanju lopte. (2)
Iako su nam pauze za hidrataciju fudbalera u fokusu, ne zaboravimo da je hidratacija podjednako važna za sve nas. Dok dehidriran sportista doživljava pad performansi u sprintu visokog intenziteta, prosječna osoba koja pati od dehidratacije će osjetiti pad kognitivnih funkcija i pad nivoa energije.
Tijelo odrasle osobe se sastoji od otprilike 60-70% vode i svaka pojedinačna funkcija zavisi od nje:
- Čak i blaga dehidratacija može uzrokovati glavobolju, maglu u mozgu, povećanu anksioznost i razdražljivost. Direktno narušava kratkoročno pamćenje, budnost i sigurnost vožnje.
- Nedostatak vode usporava metabolizam u mirovanju i narušava sposobnost tijela da efikasno razgrađuje masti za energiju.
- Voda je neophodna za nesmetan prolazak hrane kroz probavni trakt. Nedovoljna hidratacija je vodeći uzrok hroničnog zatvora jer je tijelo prisiljeno da reapsorbira više vode iz debelog crijeva.
- Smanjen unos vode smanjuje volumen krvi. Zbog toga je srcu u naporu da isporuči potreban kiseonik, a to dovodi do neobjašnjivog dnevnog umora, letargije i naglih padova ili skokova krvnog pritiska.
- Hronična nedovoljna hidratacija prisiljava bubrege da prekomjerno koncentriraju urin, drastično povećavajući rizik od bolnih bubrežnih kamenaca i infekcija urinarnog trakta.
- I na kraju, dehidratacija smanjuje elastičnost kože, što dovodi do suhoće i preranog starenja.
Uzmi pauzu, hidriraj se!
Izvori:
- Judge LW, Bellar DM, Popp JK, Craig BW, Schoeff MA, Hoover DL, Fox B, Kistler BM, Al-Nawaiseh AM; Hydration to Maximize Performance and Recovery: Knowledge, Attitudes, and Behaviors Among Collegiate Track and Field Throwers., J Hum Kinet. 2021 DOI: 10.2478/hukin-2021-0065
- Fortes S L., Nascimento-Junior J., Mortatti L A., Lima-Junior D. et Ferreira M. Effect of Dehydration on Passing Decision Making in Soccer Athletes. Research Quarterly for Exercise and Sport, 2018., DOI: 10.1080/02701367.2018.1488026
